Hoe wordt een lokaal bedrijf gevonden in ChatGPT en Google?

Tien jaar geleden typte een klant “loodgieter Velsen” in Google en kreeg tien blauwe links. Nu stelt hij steeds vaker een vraag: “Welke loodgieter in Velsen raad je aan?” Aan ChatGPT, aan Gemini, aan Perplexity, of aan het AI-antwoord dat Google boven de zoekresultaten zet. Het antwoord is geen lijst van tien, maar een paar namen. Dit artikel legt uit hoe die namen tot stand komen, hoe groot dit nu is in Nederland, en wat u er als ondernemer aan kunt doen.

Hoeveel mensen gebruiken AI-assistenten?

De cijfers voor Nederland komen van het CBS en Eurostat.

• 57 procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder heeft weleens een chatbot zoals ChatGPT gebruikt. Bij 18- tot 25-jarigen is dat 90 procent, bij 65-plussers 21 procent (CBS, 25 februari 2026).
• 39 procent van de 18-plussers gebruikte in 2025 AI in de afgelopen drie maanden (CBS, 25 februari 2026).
• 44,7 procent van de Nederlanders van 16 tot 74 jaar gebruikte in 2025 generatieve AI in de afgelopen drie maanden. Het EU-gemiddelde was 32,7 procent (Eurostat, tabel isoc_ai_iaiu, 2025).

Wereldwijd meldde OpenAI op 27 februari 2026 ongeveer 900 miljoen wekelijkse gebruikers van ChatGPT. Volgens de eigen opgave van OpenAI aan de EU had de zoekfunctie van ChatGPT in de zes maanden tot 31 maart 2026 gemiddeld ongeveer 159 miljoen maandelijkse gebruikers in de EU, tegen 41 miljoen een jaar eerder. Google meldde op 19 mei 2026 meer dan 1 miljard maandelijkse gebruikers van de AI-modus in Google Zoeken en meer dan 2,5 miljard voor de AI-overzichten. In Nederland zijn de AI-overzichten al langer beschikbaar; de AI-modus kwam er op 8 oktober 2025 bij (Google Nederland).

Zoeken mensen zo ook naar een lokaal bedrijf?

Hier is eerlijkheid belangrijk, want veel verkooppraatjes overdrijven. Het enige Nederlandse onderzoek dat wij kennen specifiek over lokale dienstverleners komt van Trustoo, een platform dat zelf belang heeft bij dit onderwerp, maar met een duidelijke methode (509 ondervraagden, april 2026): 3 procent van de Nederlanders begint nu bij een AI-tool als hij een lokale dienstverlener zoekt; 21 procent verwacht dat binnen twee jaar te doen. 46 procent vraagt eerst familie of vrienden, 19 procent begint bij een zoekmachine.

46%vraagt eerst familie of vrienden

19%begint bij een zoekmachine

3%begint nu bij een AI-tool

21%verwacht dat binnen twee jaar te doen

In de Verenigde Staten is het verder: daar gebruikte begin 2026 45 procent van de consumenten generatieve AI voor aanbevelingen van lokale bedrijven, tegen 6 procent een jaar eerder (BrightLocal, 11 februari 2026, 1.002 ondervraagden). Of Nederland dat tempo volgt, weet niemand. De richting is wel duidelijk.

Conclusie: in Nederland is dit nu nog klein, maar het groeit, en de groep die het gebruikt is jong en groeit mee. Wie nu de basis goed zet, loopt voor; wie wacht, loopt niets onherstelbaars mis, maar moet het later alsnog doen.

Hoe kiest een AI-assistent een bedrijf?

Bij een vraag met een plaatsnaam zoeken AI-assistenten op internet en vatten ze samen wat ze vinden. Drie bronnen wegen zwaar:

1. Review- en vergelijkingssites, en Google-bedrijfsprofielen

In een Nederlandse meting van 360 AI-antwoorden over 9 sectoren in 10 steden gebruikte 78 procent van de antwoorden een vergelijkings- of reviewsite als bron. ChatGPT noemde gemiddeld 2,5 bedrijven per antwoord, Perplexity 3,7, Gemini 5,8 en Claude 7,0 (ROXTAR, 7 oktober 2026; eigen meting van een bureau, zonder externe toetsing, dus als illustratie). Dat laat het probleem zien: bij ChatGPT is er gemiddeld plek voor twee à drie namen, bij de andere assistenten voor vier tot zeven.

2. Reviews

In een Nederlandse steekproef van 100 autobedrijven werden bedrijven met meer dan 300 Google-reviews in 92 procent van de gevallen door AI-assistenten genoemd; bedrijven met minder dan 100 reviews in 50 procent. 26 van de 100 bedrijven werden door geen enkele assistent genoemd (Maic, persbericht via Emerce, meting 3 oktober 2026, 1.665 antwoorden van ChatGPT, Gemini en Perplexity; eigen meting van een bedrijf, als illustratie). Eén branche en één meting, en een samenhang, geen bewezen oorzaak en gevolg. De richting komt wel overeen met wat Amerikaanse consumenten zelf zeggen: 47 procent mijdt bedrijven met minder dan 20 reviews (BrightLocal, februari 2026).

3. De eigen website

Een assistent kijkt vooral naar tekst en code, niet naar foto’s. Staat op uw site in gewone woorden wat u doet, waar, voor wie en wat het kost, dan kan hij u plaatsen. Gestructureerde gegevens (een stukje code met naam, adres, diensten en openingstijden volgens de afspraken van schema.org) maken dat eenduidig. Een pagina met vragen en antwoorden levert korte, feitelijke zinnen die een assistent kan overnemen.

Wat Google zelf zegt

Voor de AI-overzichten en de AI-modus in Google Zoeken zegt Google dat er geen speciale code of apart bestand nodig is. De voorwaarden zijn dezelfde als voor gewoon zoeken: de zoekrobot van Google moet de site kunnen bezoeken, de site moet in de index staan en Google moet er tekstfragmenten van mogen tonen (Google Search Central, documentatie over AI-functies, geraadpleegd 12 oktober 2026). Over llms.txt is Google sinds juni 2026 expliciet: Google Zoeken gebruikt die bestanden niet, en ze helpen of schaden de zichtbaarheid niet. Wel noemt Google een compleet Google-bedrijfsprofiel als hulp om in AI-antwoorden te verschijnen (Google Search Central, gids voor AI-optimalisatie, bijgewerkt 10 juli 2026). Wie dus belooft dat een “AI-bestand” u in Google omhoog helpt, overdrijft. Een snelle, goed leesbare site met duidelijke antwoorden is wat Google vraagt.

Nog een nuance: Google toont sinds 7 mei 2026 geen uitklapbare vragen en antwoorden meer in de zoekresultaten (Google Search Central, changelog). Een vraag-en-antwoordpagina blijft nuttig voor bezoekers en voor AI-assistenten, maar levert geen speciale weergave in Google meer op.

En ChatGPT, Perplexity en Claude?

Die halen een deel van hun informatie uit eigen zoeksystemen. OpenAI zegt dat ChatGPT ook externe zoekdiensten gebruikt. Bing wordt algemeen als een daarvan gezien. Daarom is het verstandig om uw site niet alleen bij Google, maar ook bij Bing aan te melden (Bing Webmaster Tools, gratis). Elke aanbieder heeft eigen zoekrobots die uw site bezoeken; in het bestand robots.txt op uw site bepaalt u of die welkom zijn. Wie de zoekrobots blokkeert (bijvoorbeeld OAI-SearchBot van OpenAI), loopt de kans dat de eigen site niet als bron in de antwoorden komt. Een leesbaar overzichtsbestand (llms.txt) met wie u bent, wat u doet en wat het kost, helpt assistenten die dat bestand ophalen om uw bedrijf snel te begrijpen. Het is geen wondermiddel, wel een kleine moeite.

Wat u zelf kunt doen

1. Vraag elke klant om een Google-review. Direct na de klus, met een link of QR-code. Nepreviews plaatsen of laten plaatsen is verboden (artikel 6:193g Burgerlijk Wetboek); echte klanten om een review vragen is toegestaan en werkt.
2. Maak uw Google-bedrijfsprofiel compleet. Categorie, diensten, openingstijden, werkgebied, foto’s, een beschrijving in gewone taal. Reageer op reviews.
3. Zorg dat uw site zegt wat u doet en waar. In tekst, op de startpagina, niet alleen in een logo of foto.
4. Voeg gestructureerde gegevens toe. Naam, adres, telefoon, openingstijden, diensten, prijzen, werkgebied in schema.org-code. Controleer het met de gratis validator van schema.org.
5. Maak een pagina met vragen en antwoorden. Wat kost het, wat is uw werkgebied, hoe snel kunt u komen, wat zijn uw openingstijden. Kort en feitelijk.
6. Meld uw site aan bij Google Search Console en Bing Webmaster Tools. Gratis, een halfuur werk.
7. Zet een llms.txt op uw site. Een tekstbestand met wie u bent, wat u doet, uw prijzen en contactgegevens. Voor assistenten en agents die het ophalen; Google Zoeken gebruikt het niet.
8. Controleer elke maand. Stel zelf de vraag aan twee of drie assistenten en noteer of u genoemd wordt. Antwoorden wisselen, dus kijk naar de trend, niet naar één keer.

Stap 4, 5 en 7 doen wij met de dienst AI-vindbaar (€ 199 eenmalig of vanaf € 15 per maand bij een website van Lintema, exclusief 21% btw). Bij stap 1 en 2 helpen wij met een eigen reviewlink met QR-code en kant-en-klare verbeterteksten voor uw Google-bedrijfsprofiel. Bij de maandelijkse variant krijgt u elke maand een kort rapport over uw reviews, uw profiel en uw vindbaarheid. Stap 3 zit in elke website die wij bouwen: wij schrijven de basisteksten. Stap 6 en 8 kunt u zelf doen. Meer lezen? Wat kost een website? en Website huren of kopen?

Wat niemand u kan beloven

Dat u genoemd wordt. Dat u bovenaan komt. Dat het volgende maand meer klanten oplevert. AI-assistenten geven niet elke keer hetzelfde antwoord, hun bronnen veranderen en uw concurrenten zitten niet stil. Wat wel kan: zorgen dat de basis klopt, zodat u gevonden kúnt worden. Wie meer belooft, verkoopt lucht.

Bronnen

1. CBS, “AI in de samenleving: ervaringen en opinies”, 25 februari 2026: cbs.nl
2. Eurostat, tabel isoc_ai_iaiu (2025) en nieuwsbericht 16 december 2025: ec.europa.eu/eurostat
3. Trustoo via ANP, 30 april 2026: persportaal.anp.nl
4. BrightLocal, Local Consumer Review Survey 2026, 11 februari 2026: brightlocal.com
5. Maic via Emerce, 5 oktober 2026: emerce.nl
6. ROXTAR, AI-statistieken, 7 oktober 2026: roxtar.nl
7. OpenAI, “Scaling AI for everyone”, 27 februari 2026: openai.com
8. OpenAI, EU Digital Services Act, gebruikersaantallen ChatGPT search: help.openai.com
9. Google, keynote I/O 2026, 19 mei 2026: blog.google
10. Google Nederland, AI-modus in Nederland, oktober 2025: blog.google
11. Google Search Central, AI-functies en changelog: AI-functies en changelog
12. Google Search Central, gids voor AI-optimalisatie, bijgewerkt 10 juli 2026: developers.google.com
13. OpenAI, overzicht crawlers: developers.openai.com
14. llmstxt.org, specificatie: llmstxt.org